Uğursuz qazonların böyük hissəsi səhv tətbiqdən yox, səhv toxum seçimindən yaranır. Abşeronun küləkli, duzlu və quraq şəraiti ilə Qəbələnin nəmli-sərin iqlimi eyni qarışığı qaldırmır.
Üç əsas sort ailəsi
Ray-qras (Lolium perenne) — ən sürətli cücərən sortdur, 5–7 gündə çıxır. Tapdanmaya çox davamlıdır, buna görə idman sahələrində və uşaqlı həyətlərdə əsas komponentdir. Zəif tərəfi: uzun quraqlığı və şiddətli şaxtanı digərləri qədər yaxşı keçirmir.
Festuka (Festuca arundinacea / rubra) — dərin kök sistemi sayəsində quraqlığa ən davamlı qrupdur. Abşeron və Şirvan zonası üçün əvəzsizdir. Duzlu torpaqlara dözümü də nisbətən yüksəkdir. Cücərməsi ray-qrasdan bir qədər yavaşdır.
Blueqras (Poa pratensis) — ən gözəl, sıx və zərif görünüşü verən sortdur. Kök gövdələri ilə özünü təzələyir, yəni zədələnmiş yerləri özü doldurur. Amma cücərməsi 14–21 gün çəkir və nəm tələb edir — buna görə həmişə qarışıq içində istifadə olunur.
Praktikada tək sort demək olar ki, heç vaxt istifadə olunmur. Düzgün nəticə 2–4 sortun bölgəyə görə balanslaşdırılmış qarışığından alınır.
Bölgəyə görə tövsiyələr
- Bakı və Abşeron: festuka üstünlüklü qarışıq (50–60%), ray-qras dəstəyi ilə. Külək, duzluluq və yay istisi əsas amillərdir.
- Gəncə–Qazax və Aran: quraqlığa davamlı festuka + ray-qras. Suvarma imkanı yaxşıdırsa blueqras payı artırıla bilər.
- Şəki–Zaqatala, Qəbələ, Quba: nəmlik yüksək olduğu üçün blueqras payı 30%-ə qədər qaldırıla bilər — nəticə daha zərif qazon olur.
- Kölgəli sahələr: qırmızı festuka (Festuca rubra) əsaslı xüsusi qarışıq — ağac altı zonalar üçün.
Sahənin istifadəsi də vacibdir
Toxum seçimində ikinci sual "bu sahədən necə istifadə olunacaq?" sualıdır. Uşaqların oynadığı həyət, tez-tez keçid olan park zolağı və yalnız baxmaq üçün nəzərdə tutulan ön bağça üç fərqli qarışıq tələb edir.
Püskürtmə çim tətbiqində bu üstünlük xüsusilə görünür: qarışıq maşında yerində hazırlandığı üçün hər layihəyə uyğun resepturanı sifarişə görə tərtib etmək mümkündür. Rulon çimdə isə nə becərilibsə, onu almaq məcburiyyətindəsiniz.